Bir Adımın Hikayesi: Felç Sonrası İlk Hareketin Anlamı
Felç( İnme): İnme, beyni besleyen kan damarların yırtılması, tıkanması veya pıhtı atması nedeniyle beyin dokusunun hasar görmesidir. İnme’nin bir sonucu olarak el, kol, yüz veya bacaklarda duyu, güç ve istemli hareket kaybı ise felç olarak adlandırılır. Bu durum beynin bir bölümünde ya da beyindeki damarlar zarar gördüğünde meydana gelir. İnme en fazla fonksiyon kaybına, diğer bir tanımla kalıcı engelliliğe yol açan hastalıklar arasında ilk sıralarda yer almaktadır.
İnme (Felç) Türleri: İnme (felç), tıkalı bir arter (iskemik inme) veya bir kan damarı sızıntısı veya patlaması (hemorajik inme) kaynaklı 2 nedeni olabilir. Bazı kişilerde inme felce sebep olurken bazı kişiler, kalıcı belirtilere neden olmayan, geçici iskemik atak (TİA) olarak bilinen ve beyne giden kan akışında geçici bir kesinti yaşatan inmeye maruz kalabilir.
1)İskemik İnme: Damar tıkanıklığı sonucu yaşanan en yaygın inme türüdür. Beynin kan damarlarında daralma ya da tıkanma meydana gelir ve ciddi şekilde azalmış kan akışına (iskemi) neden olur. Tıkanmış veya daralmış kan damarları, kan damarlarında biriken yağ parçacıklarında ya da kan dolaşımında dolaşan ve beyindeki kan damarlarına yerleşen kan pıhtıları veya diğer kalıntılar iskemik inmeye neden olur.
2)Hemorajik inme: Hemorajik inme, beyindeki bir kan damarı kan sızdırdığında ya da yırtıldığında meydana gelir. Beyin kanamalarına sebep olan hemorajik inme, kan damarlarınızı etkileyen birçok durumdan kaynaklanabilir. Hemorajik inme sebepleri;
- Kontrolsüz yüksek tansiyon.
- Kan sulandırıcı ilaçlarla aşırı tedaviye maruz kalmak.
- Kan damarı duvarlarında meydana gelen şişlik.
- Travma
- Damar duvarında zayıflığa neden olan protein birikmeleri.
- Kanamaya neden olan iskemik inme.
- Arteriyovenöz malformasyon.
3)Geçici İskemik Atak (TİA): Geçici iskemik atak, halk arasında bilinen adıyla geçici inme, felç geçirmeye benzer geçici bir dönemdir. Geçici iskemik atak, kalıcı bir hasara sebebiyet vermez, beynin bir kısmına giden kan akışındaki geçici bir düşüşten kaynaklanır ve 5dk ya da daha az sürebilir. Tıpkı istemik inme gibi, geçici iskemik atak da bir pıhtı varlığında kan akışında azalma ya da kan akışının kesintiye uğraması gibi durumlarda ortaya çıkar.
İnme (Felç) Tedavisi, Fizik Tedavi Uygulamaları: Felç geçiren hastalarda fizik tedavi programının erken döneminde, hastanın uygun pozisyonlanarak ve sık pozisyon değiştirilmesi sağlanarak takip edilmesi, hastada uzun süreli basıya bağlı yatak yarası gelişmemesi açısından önemlidir.
Bunun dışında inme (felç) tedavisinde fizik tedavi ve rehabilitasyon programı, hastanın ihtiyaç ve gereksinimlerine göre özel olarak planlanır,
İnme sonucu bir taraf kol ve bacakta hiç hareket yok ise öncelikle pasif eklem hareket açıklığı egzersizleri yapılır. Bu egzersizler sırasında duyguyu arttırmak ve hareket ortaya çıkartmak amacıyla çeşitli uyarı yöntemleri ve teknikleri kullanılır. Hastada istemli kol ve bacak hareketleri başladıkça daha aktif egzersizlere doğru seçilir. Kas kısalıklarını, eklem katılığını ve spastisiteyi önlemek amacıyla germe egzersizleri yapılır.
KAYNAKLAR
1)memorial.com.tr
2)acibadem.com.tr
3)engincakar.com
Metehan Öztürk
İstanbul Beykent Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü
3. Sınıf Temsilcisi
