Genital Hijyen Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Mikroorganizmaların anüsten vajinaya veya üretraya girmesi ve çoğalmasıyla oluşan duruma genital enfeksiyon denir. Bu enfeksiyon tedavi edilmediğinde sepsis, servikal kanser, infertilite gibi olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Yapılan birçok araştırmada basit ve doğru uygulamalar ile enfeksiyonların önlenebileceği belirtilmiştir.
Genç yaş grubu olarak adlandırılan 15-24 yaş aralığındaki kadınlarda ürogenital enfeksiyonlar genellikle sık görülmektedir. Üreme sağlığı açısından hastaneye yapılan başvuruların en sık nedeni ürogenital enfeksiyonlardır. Bu enfeksiyonların erkenden önlenebilmesi ve tedavisi olmasına rağmen ilerlemesi veya komplikasyonları nedeniyle kadın sağlığını olumsuz etkilemektedir.
Kadınların genital enfeksiyonlara açık olmasının birçok nedeni vardır. Örneğin; kadınlarda üretra, vajina ve anüsün birbirine yakın olması, genital ve menstrusayon (adet dönemi) hijyenine dikkat edilmemesi, genital hijyen konusunda doğru bilinen yanlış uygulamalar, uygun olmayan iç çamaşırı kullanımı veya birtakım hastalıklar genital enfeksiyonların en temel nedenleri arasında yer alır.
Genital bölge, yapısı gereği sıcak ve nemli bir bölgedir. Vajina, asidik bir ortama sahiptir ve mikroorganizmaların içeri geçişini engeller, kendi yapısını korumaya normal şartlarda adaptedir. Bu bölge, dış etkenlerle yapısı bozulduğunda örneğin vajinal florayı bozacak kimyasal girişimler ile vajina asiditesi bozulduğunda ve mikroorganizmaların yerleşip çoğalmasına elverişli hale gelir. Başka bir örnek verecek olursak menstruasyon döneminde kanama ile birlikte ortamda protein artışı olur, bakterilerin beslenmesi ve çoğalması kolaylaşır. Bu nedenle kadınlar adet dönemlerinde enfeksiyona daha yatkın olabilmektedir.
Genital enfeksiyonun önlenmesinde ilk basamak doğru hijyen uygulamalarıdır. Bu konuda dikkat edilmesi gereken belli başlı konular ise şunlardır :
- Düzenli olarak duş alınmalı ve temizliğe dikkat edilmeli,
- Her kadın, düzenli olarak jinekolojik muayeneden geçmeli, kendi kendine vajinal-genital muayenesini yapmalı, belirti ve bulgular yönünden dikkatli olmalıdır.
- Vücudunda fark ettiği değişiklikleri (örneğin normal olan kokusuz-berrak vajinal akıntı yerine kötü kokulu ve farklı renkte akıntı, ele gelen kitle) hekimine bildirmeli,
- Genital bölgenin kuru ve temiz kalması önemlidir. Mantar ve bakteriler nemli ve sıcak ortamda hızla çoğalırlar. İç çamaşırlar pamuklu, ütülenmiş ve rahat tercih edilmeli, günlük değiştirilmelidir. Başkasının kullandığı iç çamaşırlar giyilmemeli,
- Ağda, lazer epilasyon ve jilet gibi kılların temizlenme yöntemleri enfeksiyon ve bölgenin tahriş olması açısından tehlike arz etmektedir. Bu yöntemler kullanırken hijyene dikkat edilmeli,
- İdrar ihtiyacı geldiğinde (cinsel ilişki sonrası ve tüm zamanlar) bekletilmemeli, tuvalet sonrası genital bölge temizliği önden arkaya doğru ( vajinadan anüse doğru) yapılmalı,
- Tuvalet öncesi ve sonrası eller sabunlu su ile yıkanmalı,
Kullanılan tuvalet kağıdı parfümsüz ve boyasız tercih edilmeli,
- Genital bölgeye parfüm, deodorant gibi kimyasallar kullanılmamalı,
- Hekim reçete etmediği sürece vajina içini yıkamak herhangi bir solüsyon kullanılmamalıdır. Çünkü vajina kendi kendini temizleyen bir organdır.
- Menstruasyon döneminde kullanılan pedler sık değiştirilmeli, paketler açıldığında iç yüzeye dokunulmamalı, temizliği yine önden arkaya doğru olmalıdır. Tampon kullanımında da bakterilerin ürememesi için sık değiştirilmelidir. Yine menstruasyon döneminde oturma banyosu yerine ayakta duş alınmalı,
- Daha önceden geçirilmiş enfeksiyon, kendisinin veya partnerinin birden fazla partneri olması durumunda menstruasyon döneminde cinsel ilişkiye girmek riskli olabileceğinden kaçınılabilir.
- Vajina içerisinde yeterli kayganlık oluşmadan cinsel ilişkiye başlamak vajinada mekanik tahrişe yol açabildiğinden hazır olunduğunda başlanmalı,
- Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklardan korunmak için cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanılmalıdır.
Sonuç olarak hijyen basamaklarını dikkatlice uygulamak ve bütün bunların bilincinde olmak hem oluşabilecek enfeksiyonların ve çeşitli komplikasyonların önüne geçmeyi hem de üreme sağlığını koruyarak hayat kalitesini artırmayı sağlayacaktır.
Kaynakça:
1) Türkmen, H., & Karagüzel, E. N. (2021). Gençlerin genital hijyen tutumlarını etkileyen faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 30(3), 190-199
2) Daşıkan, Z., Kılıç, B., Baytok, C., Kocairi, H., vd. (2015). Genital Akıntı Şikâyetiyle Polikliniğe Başvuran Kadınların Geninal Hijyen Uygulamaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 113-124.
3) Arslan M, Emre N, Köse Külcü B, Özşahin A, Edirne T. Kadınların genital hijyen davranışları ve bu davranışların vajinal enfeksiyona etkisi. ETD. 2023;62(2):240-8.
4) Yılmaz, H. (2020). Lise yurdunda kalan kız öğrencilere verilen planlı genital hijyen eğitiminin davranışlarına etkisi (Master’s thesis, Hasan Kalyoncu Üniversitesi).
Rumeysa Sıbıç
Fenerbahçe Üniversitesi Ebelik Bölümü
4. Sınıf Temsilcisi
çok gerekli ve güzel bir konu, ellerine sağlıkk 🤍