Cerrahi Alan Enfeksiyonlarını Önleme: Hemşirelerin Rolü
Perioperatif hemşirelik, enfeksiyon önlemenin temelidir. Perioperatif hemşireler, hastanın cerrahi prosedürünün güvenle sürdürülmesini, cerrahi bölgenin enfeksiyondan korunmasını, risklerin en aza indirilmesini ve optimum sonuçları teşvik etmede vazgeçilmez rol oynarlar. En ufak bir ihmal sonucu hastaların acı çekmesi kaçınılmaz olduğundan yüksek hijyen standartları takip edilmelidir.
Ameliyathanelerin sterilizasyonu en yüksek alanlar olmasına rağmen, bir yara söz konusu olduğunda hastalar için ciddi tehdit oluşturabilecek patojenlere de ev sahipliği yapabilir. Bu patojenler enfeksiyonlara, enfeksiyonlar ise hastanede kalınacak sürenin uzamasına, tıbbi harcamaların artışına hatta en ciddi sonuç olarak ölüme bile yol açabilmektedir. Perioperatif hemşireler bu süre boyunca protokollerin takibini gerçekleştirmek, en yüksek verimle bakıma katılmak ve hastalığının sağlığını korumakla sorumludur.
Hasta, hemşireden kaliteli bir bakım alsa da yara iyileşmesini geciktiren, engelleyen veya enfeksiyon riskini arttıran faktörleri bulundurabilir.
Yaş ve diğer hastalıklar: Yaşlılıkla gelen durumların yanında diyabet, obezite gibi diğer hastalıklarda iyileşme komplikasyonlarının görülmesi muhtemeldir.
Sigara: Sigara içmek kan akışını azaltan bir durum olduğundan, iyileşmesi gereken dokuya yeterli besin ve oksijen ulaşamaz. Bu da yaranın iyileşmesini etkiler.
Malnütrisyon: Protein, mineral ve vitaminlerin karşılanmasında eksiklik olduğunda iyileşme süreci yavaşlayabilir.
İlaçlar: Steroidler, kemoterapi ve bağışıklık sistemini baskılayan diğer ilaçlar yara iyileşmesini geciktirirken enfeksiyon riskini de arttırabilmektedir.
Yetersiz oksijenasyon: Hipoksi, vücudun enfeksiyonlarla savaşmasını zorlaştırır ve aynı zamanda dokuya oksijen ulaşmadığından iyileşmeyi geciktirir.
Enfeksiyon riskini azaltmak için perioperatif hemşirelere düşen bazı müdahaleler bulunmaktadır. Bunların en başında el hijyeni gelmektedir. Sık ve uygun el yıkama veya alkol bazlı el dezenfektan kullanımı ile enfeksiyonu önlemek için ilk adım atılır. Basit de görünse bu enfeksiyon önlemenin en önemli basamaklarındandır. Bunun devamında ameliyat bölgesinin antiseptik maddelerle temizlenmesi, bölgede bulunan vücut kıllarının alınması ciltteki mikrobiyal yükü azaltır, kontaminasyon riskini düşürür. Ayrıca prosedür sırasında aseptik teknikte kesintinin var olup olmadığını izlemek, uygun havalandırma veya filtrasyon sistemlerinin kullanılması, steril alan sağlayarak kullanılan tüm aletlerin, örtülerin, ve cihazların sterilizasyonunun takibi yapılarak bundan emin bir şekilde prosedürler sürdürülmelidir. Ameliyathaneye girip çıkan personelin takibi ve sınırlandırılması steril alan kontaminasyonunun önlenmesine son derece yardımcı olur. Son olarak yalnızca gerekli durumlarda ameliyat öncesi önerilen profilaktik antibiyotik uygulamasının doğru şekilde yapılarak antimikrobiyal direnci geliştirmek , ayrıca sıcaklık kontrolü yapılarak hipoterminin bağışıklık fonksiyonunu ve yara iyileşmesini bozmasını engelleyerek enfeksiyon riskini en aza indirilebilmektedir.
Hasta, hastanede kaldığı süre boyunca veya taburcu olduktan sonra evde eritem, ödem, ağrı, hassasiyet, pürülan eksüda ve sıcaklık artışı gibi enfeksiyon semptomları yaşayabilir. Cerrahi bölgede enfeksiyon gözlemlendiğinde zaman kaybetmeden hekimi de bilgilendirerek müdahalede bulunulmalıdır. Enfeksiyon belirtileri düzenli olarak değerlendirmeli, değişimler ve girişimler eksiksiz not edilmeli. Kontaminasyondan korunmak için steril tekniğe uyularak yapılan pansumanın zamanında da değiştirilmiş olması gerekir. Hastaların mikro besinleri içeren besinleri yeterli miktarda alması, sıvı alımı teşvik edilerek hidrasyonun desteklenmesi ve hatta oksijen tedavisi bölgedeki yaranın gelişimini destekler. Perioperatif hemşirenin en önemli sorumluluklarından birisi, operasyon sonrası hasta eğitimidir. Hastanın yarasına uygun yara bakımı, enfeksiyon belirtileri, sağlık yaşamın motivasyonu konusunda eğitim vermesi, cerrahi alan enfeksiyon önlemede azımsanamayacak kadar önemlidir.
Enfeksiyon önleme, hastanın tedavisine katılan tüm ekiple paylaşılan sorumluluktur ancak perioperatif hemşirelik hastanın operasyon öncesi ve sonrası sırası tüm sürece yakından eşlik edeceğinden rolü benzersizdir. Cerrahi alan sterilizasyonundaki sorumluluğu, hastanın yakın takibi ve eğitimi, hasta güvenliği, enfeksiyonun yönetimi ve iyileşmenin desteklenmesi perioperatif hemşirelerin sorumluluğundadır. Enfeksiyon kontrolündeki en ufak bir hata bile hastanın hayatına mal olabilmektedir bu yüzden her zaman titizlikle prosedürler sürdürülmelidir.
KAYNAKÇA:
- https://docville.in/blog/surgical-infection-prevention
- https://www.aorn.org/article/infection-prevention–a-perioperative-nurses-guide-to-preventing-surgical-site-infections
Beyza Sümeyye Aktepe
Biruni Üniversitesi Hemşirelik Bölümü
2. Sınıf Temsilcisi
❓ Canlı Soru-Cevap + Özel İçerik + Eğitim Dokümanı
💡 Bu eğitimde neler öğreneceksiniz? Ameliyat öncesi hastanın en iyi şekilde hazırlanması, Ameliyat sırasında güvenli ve etkili bakım sağlama, Ameliyat sonrası bakımda kritik adımları yönetme
🚀 Sağlıkta fark yaratmak senin elinde!
