Akne ve Beslenme

Akne ve Beslenme

Merhaba, Ben kadir KOÇ. Bu yazımda sizlere günlük hayatta sıkça karşılaştığımız akne yani sivilcenin hem nedenlerini hem de aknenin beslenme üzerine etkisinden bahsedeceğim. Keyifli okumalar dilerim.

Akne nedir?

Kıl köklerinin ve yağ bezlerinin (deri altındaki yağ üreten bezlerin) tıkanmasıyla sonuçlanan ve sivilcelere neden olan sıkça karşılaştığımız bir cilt sorunudur. Ergenlik döneminde de oluşabileceği gibi her yaşta da görülebilir.

Akne çeşitleri nelerdir?

• Akne Vulgaris

Ergenlik döneminde sıklıkla görülen basit akne türüdür. Genel olarak yüz, boyun, göğüs ve sırtta bulunur. Akne vakalarının %99’ unu oluşturur.

• Komedonal akne

Ciltte gözeneklerin tıkanması sonucu oluşan beyaz ya da siyah noktalardır. Bu akne türü inflamatuar olmayan lezyonlar olan komedonları içerir.

• Kistik akne 

En şiddetli ve ağrılı iltihaplı akne tipidir. Deri altında büyük, kırmızı ve sert şişliklerle karakterizedir. Deri izine yol açabilir.

• Akne Fulminans

 Akne ve eklem ağrısı gibi sistemik semptomlarım eşlik ettiği nadir ve şiddetli görülen akne türüdür. En çok ergenlik döneminde olan erkekleri etkiler.

• Akne Konglobata

 Genellikle birbirine bağlı apseler ve yaygın inflamasyon ile şiddetli ilişkili şiddetli bir akne türüdür. Ciddi yara izlerine yol açar.

• Papülopüstüler akne

Genel olarak kırmızı ve hassas olan iltihaplı püstüler ve papüller ile karakterizedir.

• Akne Rosacae

 Yüzü etkileyen kızarıklık, papül ve püstüllerin varlığıyla karakterize olan kronik bir cilt hastalığıdır . Genel olarak orta yaşlı kadınları etkiler.

• Akne Mecanica

Cildin üzerinde basıya, sürtünmeye veya farklı bir mekanik etkiye bağlı olarak ortaya çıkan bir sivilce türüdür. Kasklar , çene bantları, keman kullanımı ve dar pantolonlar örnek verilebilir.

Akneye neden olan faktörler nelerdir?

 Genetik faktörler, hormonlar, diyet, stres, düzensiz uyku, sigara, ilaçlar, mevsimler, andojenler, uygunsuz kozmetik kullanımı, yağ, ölü deri üzerinde tıkanmış gözenekler ve güneş ışınları gibi dış etkenlerin de katkısıyla akne oluşuma neden olmaktadır.

Akne patogenezi 

Akne oluşumu 4 farklı şekilde olur 

1. Aşırı sebum üretimi 
2. İnflamatuar mekanizmalar
3. Mikroorganizmaların aşırı çoğalması
4. Anormal foliküler keratinizasyon

Akne ve beslenme ilişkisi  

Rafine şekerler, süt ürünleri aşırı işlenmiş paketli gıdalar ve doymuş yağlar ciltte sebum üretimini ve saç köklerinde keratin üretimini arttırabilir. Bu durum iltihaplanma ve bakteri birikimiyle birleşerek akneyi tetikleyebilir.

Akne ve süt ve süt ürünleri ilişkisi 

Süt ve süt ürünleri içerdikleri (IGF-1) anabolik steroidler, büyüme hormonları ve büyüme faktörleri nedeniyle akne lezyonlarını alevlendirici etkiler göstermektedir. Süt tüketimi, özellikle yağsız süt tüketimi akne lezyonlarını ve şiddetini arttırmaktadır. Laktoferrinden zengin fermente süt tüketimin de ise akne lezyonlarının sayısını azalttığı, sebum içeriğini düşürdüğü ve deri yüzeyindeki yağ oranını azalttığı bulunmuştur.

Akne ve glisemik indeksle ilişkisi 

 Akneli bireylerde yapılan çalışmaya göre düşük glisemik indekse bağlı yiyecekleri tüketen bireylerde, yüksek glisemik indekse bağlı yiyecekleri tüketen bireylere göre akne lezyonların azaldığı görülmüştür.

Akne ve yağ asitleri ile ilişkisi 

Bildiğimiz üzere omega-3 yağ asitlerinin IGF-1 düşürür  ve yapılan çalışmaya göre omega-6 yağ asitlerinin fazla tüketilmesi akneyi artırabilirken, omega-3 yağ asitleri ise aknede azalmaya yol açabilir.

 Aknesi olanlar hangi besinleri tüketmeli?

• A vitamininden zengin yeşil yapraklı sebzeler,kayısı, şeftali ve havuç 
• E vitamini içeren besinler 
• Antioksidan bakımından zengin sebze ve meyveler
• Çinko içeren kırmızı et, kuru baklagil ve deniz ürünleri 
• En önemlisi de bol bol su içmek 

Aknesi olanlar hangi besinleri tüketmemeli?

• İnek sütü 
• Aşırı yağlı besinler 

• Çikolata
• Şeker içeriği yüksek besinler
• Sosis, salam, sucuk gibi işlenmiş besinler 
• Gazlı içececekler

Sonuç

Sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzeni genel sağlık için önemlidir ve akne yönetimine yardımcı olabilir. İşlenmiş gıdalar, yüksek glisemik indeksli besinler ve aşırı süt tüketiminden kaçınmak, lifli gıdalar, omega-3 yağ asitleri ve antioksidanlar açısından zengin bir diyet benimsemek akne ile mücadelede destekleyici rol alabilirsiniz.

Buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ederim. Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle😊

Kaynakça

• Thiboutot D, Gollnick H, Bettoli V, et al. New insights into the management 

of acne: an update from the global alliance to improve outcomes in acne 

group. J Am Acad Dermatol 2009;60:1-50

• Ayşe S Karadağ et al. G Ital Dermatol Venereol. 2019 Apr.

• Hyuck Hoon Kwon et al. Acta Derm Venereol. 2012 May

• Kim, J., Ko, Y., Park, Y., Kim, N., Ha, W. & Cho, Y. (2010). Dietary effect of lactoferrin- enriched fermented milk on skin surface lipid and clinical improvement of acne vulgaris. Nutrıtıon journal, 26: 902-909.

• Adebomowo ve diğ., 2005, Adebomowo ve diğ., 2006; 

• Adebomowo ve diğ. 2008; Bowe ve diğ., 2010)

• Mohadeseh Aghasi et al. Clin Nutr. 2019 Jun.

Kadir Koç

Bayburt Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

3. Sınıf Temsilcisi